Het Laatste Woord – Deel 2

Autwords door

Noah Jacobi

Column 32 (30-11-2017)

Het Laatste Woord

Deel 2


Manieren om het ergens niet mee eens te zijn

Over het algemeen vind ik het niet gemakkelijk om het op een ‘gepaste’ manier ergens niet mee eens te zijn.

Mijn eerste reactie is stil te laten weten dat ik het niet eens ben, en dan te zwijgen en me neer te leggen als een meerderheid mijn idee niet genegen is. In het geval het onderwerp me erg persoonlijk aangaat, neig ik tot het andere uiterste, volhardend in discussie gaan.

Als ik echt veel energie heb, doe ik ’t natuurlijk volgens het boekje, meer informatie vragen, zelf verduidelijken waar ik naartoe wil. Maar rationele argumenten volstaan meestal niet. En soms klopt mijn analyse ook niet, iedereen kan zich vergissen. Al stoort ’t sommige mensen dat elke betrokkene zijn of haar mening geeft, dat duurt te lang en zou wel eens hun kromme gedachten aan het licht brengen.

Autistische aspecten aan het laatste woord willen hebben

Het laatste woord willen hebben wijst volgens mij wel op een aantal autistische kenmerken.

Starheid of vastberaden, egocentrisme (vooral je eigen standpunt zien), moeite met begrenzen (geen punt zetten, doordrammen) en denken in termen van recht & onrecht waardoor het gesprek of de discussie emotioneler wordt zijn daar enkele van.

Ook het gevoel te vechten tegen de bierkaai lijkt bij veel mensen met autisme een drijfveer om het laatste woord te willen hebben. Dat gevecht gaat dan vooral om wat zij belangrijk vinden.

Misschien is het een combinatie van fixatie op het inhoudelijke – en taakaspect enerzijds en anderzijds een contextblindheid voor het procesaspect en de sociale signalen van de omgeving, dat het genoeg geweest is. En daarnaast de overtuiging niet aardig gevonden moeten worden door anderen, zolang je maar gelijk krijgt op inhoudelijke principes.

Ook wat Uta Frith beschrijft als het ontbreken van een ‘innerlijke directeur’ komt volgens mij voor bij mensen die het laatste woord willen hebben. Als die sturing van binnenuit, die zelforganisatie, een beperking is, wordt het moeilijk om niet in extremen te vervallen.

Dat komt uiteraard ook bij anderen voor. Geen enkele vorm van menselijk gedrag is mensen met autisme vreemd, alleen komt ’t bij anders in een andere vorm, gradatie, uiting en dimensie voor.

Geen maat kunnen houden in wat enthousiasmeert

Volgens mij komt ’t vooral tot uiting in een beperking tot maat houden, de schaduwkant van gedrevenheid. En het gaat ook samen met moeite om afstand te nemen tegenover wat enthousiasmeert, moeite met temperen, zeker tegenover wie als bovengeschikte onterecht autoriteit pretendeert.

Als ik zelf de neiging voel om het laatste woord te moeten hebben gaat dat samen met een opwinding, zenuwachtigheid omdat er iets op het spel staat, een belangrijk principe of een reputatie op een bepaald kennis – of vaardigheidsgebied.

Zeker bij gesprekken die emotioneel geladen zijn, waarbij het gaat om ideeën waarmee ik me volledig identificeer. In zulke situaties voel ik me snel afgewezen, niet beluisterd en alleen staan. Soms is dat een onterecht gevoel van mij, maar zelfs in dat geval geven mensen zelden duidelijke signalen dat ze begrepen hebben wat ik gezegd heb.

Mettertijd een keuze voor het adagio ‘choose your battles’

Mettertijd ga ik steeds minder in zulke discussies mee, want het is verloren energie, en ik heb er vaak spijt van het laatste woord gewild te hebben. Of ik hanteer het adagio ‘choose your battles’ en op langere termijn te denken. En niet te denken dat mensen mij onrecht aandoen.

Mettertijd vind ik aardig gevonden worden en de relaties met anderen ook veel belangrijker dan inhoudelijk of principieel gelijk krijgen.

Deel 1, Deel 3, Deel 4

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.