Symposium Zorgstandaard Autisme 2018 in Bildung.city op 22 februari 2018

Donderdag 22 februari bezocht uw razende reporter het symposium Zorgstandaard Autisme 2018 in Amsterdam. In dit artikel schets ik wat de presentaties inhielden van  Henny Vermolen- van Gerwen, Bernadette Wijnker, Annemiek Koster, Sjaak Verduin en Ernst Horwitz.

Ernst Horwitz, chef de clinique Psychiatrie in het UMC te Groningen, sprak over wat de nieuwe zorgstandaard voor de zorgprofessional betekent.

Hij noemt de stichting CASS 18+, een netwerk van professionele GGZ-hulpverleners dat zich inzet voor verbetering van de diagnostiek en behandeling van autisme bij volwassenen in Nederland. De stichting streeft naar integratie van  autisme in de volwassenenpsychiatrie. CASS 18+ is in 2005 begonnen door dr. C.C. Kan, psychiater. Vele professionals uit alle regio’s van Nederland,die zich in de dagelijkse praktijk bezighouden met autismespectrumstoornissen, hebben zich bij het initiatief aangesloten. CASS staat voor Consortium Autisme Spectrum Stoornissen bij Volwassenen.

Als tweede noemt hij de commissie Kwaliteitszorg voor de  Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Deze commissie is de strategische commissie voor de pijler kwaliteit. De commissie adviseert het verenigingsbestuur gevraagd en ongevraagd over onderwerpen die betrekking hebben of relevant zijn voor kwaliteit van zorg. De zorg moet toegankelijk zijn en kwalitatief hoogwaardig en de zorg moet op een veilige manier worden geboden. Deze zorg wordt ontwikkeld, aangeboden en geevalueerd in  nauwe samenwerking met patienten. De commissie ontwikkelt beleid  op het gebied van de (door)ontwikkeling van kwaliteitsinstrumenten ,toetsing en optimaal functioneren. Aandachtsgebieden van de commissie zijn nog patientenvoorlichting, patientveiligheid en patientenparticipatie.

De focus ligt op (jong)volwassenen en ouderen. Binnen de kwaliteitsontwikkeling van de GGZ zijn er veel richtlijnen, 10 gepubliceerde standaarden en 20 gepubliceerde generieke modules. Een generieke module geeft heldere verwachtingen en praktische handvatten.

 

Presentatie Sjaak Verduijn, arts en adviseur van verzekeraar CZ: 

De kerntaak van een zorgverzekeraar is kwalitatief goede zorg betaalbaar en toegankelijk houden voor de verzekerden. Ook heeft de zorgverzekeraar een controlerende taak op basis van wet- en regelgeving. Andere taken zijn o.a.  acceptatie-, zorg- en informatieplicht.

De zorgstandaarden in de geestelijke gezondheidszorg moeten normerend, transparant en toetsbaar zijn, zodat deze leidend kunnen zijn in de zorgonderhandeling en contractering. Om aan deze doelstelling te voldoen zijn indicatoren en criteria nodig, zoals  het belang van diagnostiek en zorgzwaarte  en tot welk domein behoort de zorgvraag?

criteria voor ambulante behandeling of juist opname, criteria voor starten van de behandeling en de lengte van de behandeling/opname, criteria voor de aard van de behandeling

Behandeling van de zorgstandaarden gebeurt in het Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland verdeeld over de afzonderlijke zorgverzekeraars. Elke zorgstandaard heeft een dossierhouder en deze dossierhouder is contactpersoon voor de desbetreffende zorgstandaard. Het definitieve concept wordt plenair behandeld in het Kenniscentrum GGZ.

Zorgverzekeraars krijgen met de zorgstandaard handvatten voor een patientgericht inkoopbeleid op basis van duidelijke en breed gedragen

afspraken over inhoud, organisatie, kwaliteitscriteria en te verwachten uitkomsten van de zorg.

De zorgstandaard autisme is door de zorgverzekeraars geautoriseerd en er worden 15 kwaliteitscriteria genoemd.

Een belangrijk kwaliteitscriterium is  eigen regie en zelfbeschikking naast integrale zorg en aandacht voor maatschappelijke participatie. Ook is continuiteit van zorg belangrijk en een goede nazorg.

In de zorgstandaard autisme wordt een indeling naar leeftijd gemaakt. De leeftijdsgroep van 12 – 30 jaar is een aparte groep. De reden hiervoor is dat de ontwikkeling bij mensen met autisme vaak grilliger verloopt en sociaal-emotionele ontwikkeling verloopt vaak langzamer.

Verzekerde GGZ- zorg: Er moet sprake zijn van een DSM-5 stoornis onder de  hoofddiagnosegroep neurobiologische ontwikkelingsstoornissen.

Volgens ZIN kunnen de volgende stoornissen bekostigd worden vanuit de geneeskundige GGZ: Autismespectrumstoornis, Aandachtsdeficientie/hyperactiviteitsstoornissen, communicatiestoornissen, specifieke leerstoornissen.

 

Een kwaliteitsstandaard beschrijft wat goede zorg is ongeacht de financieringsbron. Zorginstituut Nederland (Ministerie van VWS) geeft aan wat verzekerde zorg is binnen het basispakket van de zorgverzekeringswet.

Vergoeding van behandeling van autisme gebeurt vanuit de Jeugdwet door de gemeente voor patienten tot 18 jaar en door de zorgverzekeringswet voor patienten vanaf 18 jaar.

Begeleiding van autisme gebeurt vanuit de gemeente  via de Jeugdwet voor patienten tot 18 jaar en voor patienten vanaf 18 jaar is de WMO van kracht. Ook kan de Wet Langdurige Zorg van toepassing zijn bij een indicatie van het CIZ voor verblijf of voortdurend toezicht(aanvraag bij Centrum Indicatiestelling Zorg en vergoeding via de Sociale Verzekeringsbank.) 

Er is sinds 1 januari 2017 een overgangsregeling van kracht voor patienten vanaf 18 jaar.

Presentatie Annemiek Koster:

De vraag wordt gesteld wat een zorgvrager met de zorgstandaard Autisme kan. 

Mevrouw Koster kreeg de diagnose Asperger op 60-jarige leeftijd en werd door de GGZ behandeld voor stemmingsstoornissen en angst met de daarbij horenden therapieen. Haar zus is orthopedagoog en stelde toevallig de diagnose. Mevrouw Koster heeft zelf een verwijsbrief naar de huisarts opgesteld. Nu neemt ze deel aan de focusgroep mensen met ASS. Aan deze focusgroep vroeg ze een reactie op bestaande set criteria met teksten.Ze stelt de vraag of de standaard aan de eigen doelstellingen voldoet.

De doelstellingen van de zorgstandaard voor zorgvragers zijn inzicht geven in de inhoud en de organisatie van de zorg: wat is er te verwachten van de GGZ qua  diagnostiek, behandeling en nazorg en dit is gericht op eigen verantwoordelijkheid.

De doelstellingen van de zorgstandaard zijn een handvat voor verzekeraars en gemeenten op basis van criteria en  uitkomsten van de zorg en daar krijgen de zorgvragers direct mee te maken.

Mogelijke knelpunten bij bovenstaande kunnen zijn: Autisme als bijzondere diagnose, de behandelingsuitkomst en het vinden van passende zorg.

De bijzondere diagnose kent een biologische (hersenfunctie, prikkel- en informatieverwerking, individueel niet meetbaar), psychologische( kenmerkende gedragspatronen, co-morbiditeit) door observatie, tests en vragenlijsten en sociale laag(confrontaties met anderen, de maatschappij) door vragenlijsten, observaties, zelfbeoordeling.

Een pervasieve ontwikkelingsstoornis is niet te genezen.

In het geval van comorbiditeit kan onrust, angst, eenzaamheid en depressie ontstaan.

De behandelingsuitkomst is optimale zingeving, het (weer) oppakken van allerlei sociale en maatschappelijke rollen en een zinvol leven (gaan) leiden.Het doel is herstelondersteunende zorg gericht op empowerment of het ontdekken van de eigen kracht, eigen mogelijkheid en eigen

deskundigheid.

Zingeving bij autisme is relatief. Hierbij spelen erkenning van eigen grenzen en emoties een rol, confrontaties met de sociale omgeving, hoeveel last de betreffende persoon van autisme heeft, de zorgbehoefte is voor iedereen verschillend en de vraag is of de persoon stabiel is

Via autismenetwerken kan passende zorg gevonden worden. Helaas is er een discontinuiteit in de financiering hiervan.

Aandachtspunten bij toepassing door gemeenten en verzekeraars voor de zorgvrager zijn: diagnose: de zorgbehoefte varieert per moment en per situatie. Onderscheid financiering behandeling versus begeleiding past daar niet bij.

Resultaat: optimale zingeving is afhankelijk van bedreiging ervan door autisme. Hiervoor zijn herhaalde zelfbeoordelingen nodig.

Toegankelijkheid: wachtlijsten en overzicht van expertise en beschikbaarheid bedreigd door discontinuiteit  in subsidiering Autismenetwerken.

 

Presentatie Bernadette Wijnker- Holmes.

De presentatie begint met het uitleggen van de term co-creatie: dit is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces en het resultaat van dit proces, zoals een plan, advies of product.

Kenmerken van co-creatie zijn: dialoog, enthousiasme, daadkracht en focus op resultaat, “common ground” = kenmerk gedeeld door meerdere personen of systemen.

Mevrouw Wijnker-Holmes is secretaris van de werkgroep zorgstandaard autisme. Dit houdt in dat ze de zorgstandaard op papier zet in samenwerking met vertegenwoordigers van 16 organisaties + een voorzitter en projectleider.

Ook is mevrouw Wijnker-Holmes projectleider achterbanraadpleging ( dit is het patiënt- en naastenperspectief opstellen in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Autisme, het Landelijk Platform Geestelijke Gezondheidszorg en PAS, een belangenvereniging voor en door normaal tot hoger begaafde personen uit het Autisme Spectrum. PAS betekent Personen uit het Autisme Spectrum.

Er zitten drie ervaringsdeskundigen in de werkgroep, twee volwassenen met autisme en een ouder van een kind met autisme namens PAS, de NVA en MIND.

Bij de achterbanraadpleging werkt er een mede-projectleider met autisme.

De focusgroepen bestaan uit 6 volwassenen met autisme en 4 ouders van kinderen met autisme.

De inbreng van mensen met autisme en hun naasten bestaat uit het bespreken van de input van de achterban en het formuleren van kwaliteitscriteria in de bijeenkomsten van de focusgroepen.

Ook worden publicaties en registraties geanalyseerd onder andere van het Nederlands Autisme Register, registratie van de informatie- en advieslijn van de NVA uit het jaar 2015-2016 en sets kwaliteitscriteria van de NVA en de LPGGZ.

Een andere vorm van informatie bestaat uit interviews en ervaringsverhalen.

Het resultaat hiervan is een patiënt -en naastenperspectief verwerkt in teksten in de zorgstandaard over:

Kenmerken

Hulpvragen

Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief.

De evaluatie van de co-creatie bestaat uit de volgende stappen: na het verzamelen van de input moet de inhoud op papier en na de  commentaarronde ontstaat een eindproduct.

De conclusie is dat co-creatie meer tijd kost dan je denkt. Het is nooit eerder gedaan, dus samen moet dit ontdekt worden. Perspectieven verbinden geeft een waardevol totaalbeeld.

Henny Vermolen- Van Gerwen legt uit wat zorgstandaarden zijn:

Ze toont twee video’s over hoe zorgstandaarden bijdragen aan goede geestelijke gezondheidszorg en wat de zorgstandaarden betekenen in de praktijk van de professional.

Er is een uitgebreid netwerk van hulpverlening vallend onder MIND, NIP en Nederlandse vereniging voor Psychotherapie.

De missie van kwaliteitsontwikkeling GGZ is planmatige, continue verbetering en innovatie van de beroepsuitoefening van professionals in de geestelijke gezondheidszorg en dat de te leveren zorg op de juiste plek, door de juiste persoon doelmatig in goede samenhang en rondom de patiënt wordt verleend.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een richtlijn, zorgstandaard en generieke module.

De activiteiten van kwaliteitsontwikkeling GGZ zijn: ontwikkelen standaarden, werken aan transparantie en implentatieondersteuning.

Het doel van kwaliteitsstandaarden is:

Het bevorderen van kwaliteit in de GGZ

Transparantie in het zorgproces

Communicatie tussen patienten, naasten en zorgverleners

Bevorderen van gepast gebruik

Leidraad voor zorgverzekeraars en gemeenten bij de contractering van de zorg.

Doelgroepen zijn:

Zorgaanbieders

Zorgverzekeraars

Patienten

Overige: zoals apotheek, bedrijven, instellingen, gemeenten

Door het toepassen van de kwaliteitsstandaard in de zorgverlening kan door meting en evaluatie de zorg aangepast worden.

Zorgstandaarden in de praktijk:

De patient  en naasten hebben een individuele zorgvraag in het individueel zorg- en behandelplan.

De regio/instelling of wijk zorgen bij gezondheidsproblemen voor een zorgprogramma,  zorgorganisatie of zorgpad.

 

Randvoorwaarden voor implementatie zijn:

19 projecten gericht op randvoorwaarden voor implementatie

Database voor standaarden

Patientenversie op  www.thuisarts.nl

4 onderwijsmodules in ontwikkeling voor regiebehandelaren.

 

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.