Omgaan met bijzondere mensen – Deel 2

Autwords door

Noah Jacobi

Column 17 (18-05-2017)

Omgaan met bijzondere mensen

Deel 2


Aanpassingen op school

Er zijn veel kinderen en jongeren met autisme die zich – zij het met moeite – kunnen redden in het regulier onderwijs. Ze hebben daar wel begeleiding bij nodig. Een belangrijke valkuil is dat hun gedrag als lastig wordt ervaren, en dat mensen met autisme vaak niet naar verwachting reageren.

Leerkrachten moeten er rekening mee houden dat autistische kinderen zich niet op alle terreinen leeftijdsadequaat gedragen. Hun mentale leeftijd is lager dan hun kalenderleeftijd. Ze ontwikkelen zich op bepaalde gebieden later en langzamer.

Het aanleren van sociale vaardigheden moet meer behelzen dan het aanleren van trucjes, omdat anders het gevaar bestaat dat de trucjes op verkeerde momenten worden toegepast. Sociale vaardigheden moeten worden aangeleerd op basis van sociaal inzicht, ook al is dat door autisten alleen met moeite en inspanning (en herhaling) te verwerven.

Straf is geen goede weg om gedrag te verbeteren of te veranderen, integendeel.

Wees je er  van bewust dat problematisch gedrag toeneemt onder invloed van angst of stress. In plaats van op het gedrag in te gaan, is het beter om te proberen de stress te doen verminderen (door het  kind een tijdje tot rust te laten komen en hem tot zichzelf te laten komen door rituelen of rustgevende handelingen).

Zorg ook bij uitzonderlijke lesdagen (sportdagen, schoolreisjes) voor structuur. Geef de autistische leerling van te voren een schema met daarop het te verwachten dagprogramma, de regels, wat de leerling mee moet nemen etc.

Aanpassingen op het werk

In gestructureerde omgevingen waar weinig veranderingen zijn en de regels en doelen helder, kunnen mensen met een autistische stoornis goed tot hun recht komen. Er bestaat zelf een organisatie van softwaretesters waar uitsluitend autistische mensen in dienst zijn, omdat die ongelofelijk gestructureerd te werk gaan en alle uitzonderingen op de regel zullen opmerken. Goed functionerende mensen met autisme zijn doorgaans perfectionistisch, hebben een groot oog voor detail en zijn soms opmerkelijk origineel in hun denken.

Het hangt natuurlijk erg af van de ontwikkelde vaardigheden van iedere individuele mens met autisme  in hoeverre hij of zij kan slagen in een werkomgeving. Net als op school geldt dat een werkomgeving niet het onmogelijke moet vragen. Een paar tips die van nut kunnen zijn naast de eerder beschreven aanwijzingen voor communicatie:

Geef heldere instructies. Uitzonderingen op de regel moeten ook expliciet worden gemaakt.

Maak altijd het doel van een gesprek duidelijk en geef aan welke punten er in het gesprek aan de orde zullen komen.

Bereid een medewerker met autisme tijdig voor op veranderingen die er komen gaan. Wees je ervan bewust dat de weerstand tegen verandering niet betekent dat de verandering niet mogelijk is, maar dat het langer duurt om eraan te wennen. Realiseer je dat verandering (veel) angst oproept, en dat de weestand geen teken van onwil is. Laat iemand langzaam wennen aan een nieuwe situatie.

Mensen met autisme hebben vaak moeite met plannen en organiseren van hun werk, terwijl ze tegelijk grote behoefte hebben aan orde en structuur. Collega's en leidinggevenden kunnen behulpzaam zijn door de werkzaamheden te structureren en te helpen in het leren maken van realistische planningen.

Autisten hebben moeite met prikkels en vragen vanuit de omgeving te verwerken. Gun ze de tijd.

Deel 1

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.